ücretli ve ücretsiz eticaret sistemleri

Dünyada açık kaynak kod taraftarı olan programlama ekipleri ve bu ekiplere destek veren gönüllü kullanıcılar tarafından geliştirilen onlarca ücretsiz e-ticaret sistemi mevcut. Bazı kullanıcılar hararetli bir şekilde açık kaynak kodlu sistemleri savunmaktadırlar. Daha ucuza sahip olunduğunu ve daha avantajlı olduğunu söylemektedirler.

Ne kadar doğru?

Ücretsiz ve ücretli e-ticaret sistemi kullanmanın avantaj ve dezavantajlarına kısaca bir göz atalım ve daha sonra bir senaryo ile eticaret sitemizin kurulum maliyetlerine bakalım.

1. Güvenlik sorunları

a. Ücretsiz e-ticaret sistemlerinde kodlar herkes tarafından incelenebildiği için güvenlik sıkıntısı oluşabilmektedir. Kötü niyetli kişiler (hackerlar) program kodlarına ulaşabildikleri için potansiyel açıkları görüp bu açıklarla saldırılar yapabilmektedirler. Bulunan bu açıklar güvenlik sorunlarına neden olmaktadır. Bazen sitenizin bulunduğu sunucuya kötü niyetli kişiler tarafından saldırı yapılabilmektedir. Ücretsiz yazılım kullandığınızda bu tür sorunlarla kendiniz başa çıkmanız gerekmektedir veya güvenlik için ekstra harcama yapmak zorundasınız.

b. Ücretli yazılımlarda ise hackerların kodlara ulaşma imkanı yoktur. Oluşabilecek potansiyel açıkları kolayca bulamazlar. Güvenlik güncellemeleri daha çabuk ve sorunsuz şekilde yapılabilmektedir. Sitenizin bulunduğu sunucuya saldırı konusunda ise yazılımcı firmanın teknik destek ekibi konu ile ilgilenmektedir.

2. Yönetim maliyetleri

a. Ücretsiz e-ticaret sistemlerinin ilk sahip olma maliyetleri düşük görünse bile web sunucunuzun yönetimi veya ihtiyaca uygun modüllerin geliştirilmesi ekstra masraf çıkaracaktır. Bunun yanında tasarım uygulama gibi etkenlerde düşünüldüğünde teknik bilgisi yeterli olmayan site sahipleri sürekli ekstra harcama yapmak zorunda kalacaktır. Örneğin; en eski ve popüler olan ücretsiz oscommerce isimli eticaret yazılımı, magento yada opencart gibi yine ücretsiz olan yazılımların banka modülleri belli bir ücret karşılığında satılmaktadır. Bu yazılımlarda standart olarak taksit modülleri bulunmamaktadır. Ancak satın alınacak banka modülleri eklenerek takstilendirme yapılabilmektedir.

b. Ücretli yazılımlarda web sunucunuzun yönetimi ve uygun modüllerin geliştirilmesi yada iyileştirilmesi yazılımcı firmanın sorumluluğunda olduğu için sıkıntı yaşamazsınız. Bankaların pos altyapılarında değişiklik olduğunda modüller ihtiyaca uygun olarak ücretsiz olarak düzeltilmektedir.

3. Teknik destek

a. Ücretsiz yazılımlarda sitenizi yönetirken karşılaştığınız sorunlarda, sorununuzu hemen çözebilmek için teknik destek alma imkanınız yoktur. Teknik destek alabileceğiniz kişi yada kuruluşları bulsanız bile ücret talep etmektedirler. Örneğin ücretsiz Magento eticaret uygulamasının kurumsal paketi teknik destek paketiyle birlikte 12000 USD fiyata satılmaktadır.

b. Ücretli yazılımlarda yazılımı geliştiren firma desteğide vermekte ve size birçok konuda yardımcı olmaktadır.

4. Program güncelleme

a. Ücretsiz programlarda güvenlik güncelleştirmeleri yayınlandığında yada yazılımın yeni versiyonu çıktığında bu güncellemeleri kendiniz yapmanız gerekmektedir. Bunun içinde teknik konularda bilginizin olması gerekmektedir. Bazen ücretle almış olduğunuz modüllerinde güncellenmesi gerekmektedir ve bu güncellemeler için sizden yine ücret talep edilecektir.

b. Ücretli yazılımlarda tüm güncellemeler yazılımcı firma tarafından gerçekleştirildiği için başınız ağrımayacaktır.

5. Program özelleştirme

a. Ücretsiz yazılımlarda zaman içerisinde ihtiyaç duyduğunuz modüllerin geliştirilmesi için ekstra para ödemeniz gerekecektir.

b. Ücretli yazılımlarda, yazılımı geliştiren firma diğer müşterilerinde kullanabileceği özellikleri ücretsiz olarak eklemektedirler.

Yukarıda yazdığımız konulara şunları da ilave etmek istiyoruz.

Türkiye’de henüz açık kaynak kodlu e-ticaret sistemi bulunmamaktadır. OsCommerce, Magento, OpenCart gibi yabancı menşeli e-ticaret sistemlerinin ödeme altyapıları Türk bankalarının altyapısına uygunluk göstermemektedir. Bu sebeple ülkemizdeki çeşitli yazılımcılar bankalar için sanal pos modülleri geliştirmişlerdir ve bu modülleri satmaktadırlar. Ortalama her bir modül 100 USD olarak satılmaktadır.

Birçok banka EST adlı firmanın geliştirdiği ödeme alt yapısını kullanıyor olsada son zamanlarda garanti bankası bu sistemden ayrılıp kendine özel bir altyapıya geçti, yapı kredi yine kendi altyapısını, asyabank ve türkiye finans bankalarıda kendi altyapılarını kullanmaktadırlar.

Şimdi şöyle bir senaryoyu gözönüne alalım;

Bir e-ticaret sitesi açmak istiyoruz. Fakat web sunucu yönetimi konusunda hiç teknik bilgimiz yok. Tasarım konusunda ise orta seviyede bir bilgimiz var. Grafik tasarım yapamıyoruz fakat tasarımdan htmle dönüştürülmüş sayfaları düzenleyebiliyoruz. Ve sitemizde ücretsiz bir e-ticaret yazılımı kullanmak istiyoruz.

Maliyet tablosu aşağıda ki gibi oluşacaktır.

1. Sitemizi barındıracağınız web sunucumuz için ücret ödemeliyiz. En ucuz yıllık 100 USD.

2. Sitemiz için kurulum maliyeti ödemeliyiz. En az 35 USD.

3. Kullanacağımız banka pos altyapıları için ödeme yapmamız gerekmekte. 5 farklı banka ödeme altyapısı yazılımı için 500 USD (Garanti, Yapı kredi, EST, Türkiye Finans, Asyabank)

4. Teknik destek için ücret ödemeliyiz. Her bir sorunumuz için en az 35 USD. Yılda 12 defa sorun yaşarsak toplamda 420 USD. Yada bir firma ile teknik destek anlaşması yaparak en iyimser rakamlarla yıllık 500 USD gibi bir bedelle teknik destek anlaşması yapabiliriz.

5. Sitemizde kullandığımız yazılımın yeni versiyonu çıktığında teknik destek maliyetini tekrar ödemeliyiz. Teknik destek anlaşmamız bu opsiyonu kapsamıyorsa ekstra bedel ödemek zorundayız. Eğer bu opsiyon anlaşmamız içerisindeyse o zaman anlaşmanın bedeli biraz daha yüksek olacaktır.

Ücretsiz yazılım kullandığımızda ilk sahip olma maliyeti yazılım ve teknik destek hizmetleri olarak yaklaşık olarak 1000 USD civarlarında olacaktır, müşteri kazanmak adına bazı firmalar bazı ücretleri tahsil etmemekte ve daha uygun fiyatlarla site hazırlayabilmektedirler. Yinede en az 500-700 USD civarında bir bedel ödemek durumundayız. Ücretli yazılımlarda ise ilk sahip olma bedeli 750 USD gibi rakamlardan başlamaktadır.

Yukarıda ki senaryodan da anlaşılacağı üzere ister ücretsiz istersek ücretli bir yazılım kullanalım yıllık ödeyeceğimiz rakamlar yaklaşık olarak birbirlerine denk düşmektedirler.

Yıllardır bilgisayar programlama sektöründe ve Türkiye’de ki çeşitli e-ticaret firmalarında çalışan bir programcı olarak söyleyebileceğim şey; E-Ticaret sektöründe hazır paket satışı yapan firmalar aslında talep ettikleri ücretlerde yazılımdan para kazanamamakta, verilen teknik destek maliyeti yazılımdan elde edilecek kar miktarını sıfırlamaktadır ve sadece tasarım gibi hizmetlerden para kazanabilmektedirler. Aslında hazır paket aldığımızda teknik destek hizmeti almış olmaktayız.